Geçtiğimiz yılın Meksika GP’sinin ardından padokta gergin anlar yaşanmıştı. Sebastian Vettel bugünkü tatlılığından uzaktı ve özellikle de Meksika pistinde gerçekten sinirlenmişti.

Savaştığı Max Verstappen’in ilk virajda dışarı taşmasının ardından hemen ceza almaması Alman pilotun telsizden nota atışı şunları söylemesine yol açmıştı: “Charlie [Whiting] için bir mesaj var: S.ktir git!” Bunu tekrarlamıştı ve takım patronu Maurizio Arrivabene pilotuna sakin olmasını ve sürüşüne konsantre olmasını söylemişti.

Verstappen’e daha sonra beş saniye cezası verilmişti ve bu ona podyuma mal olmuştu. Bu da onu sinirlendirmişti. Onun sinirlenmesinin sebebi de ilk turda aynı şeyi yapan Lewis Hamilton’ın ceza almamış olmasıydı.

Whiting’in Hamilton olayı için cevabı virajı keserken bir kazanç elde etmemiş olmasıydı. Sebep bu olabilirdi, ancak bu hatası ona hiçbir şeye mal olmamıştı. Asfalttan çimlere çıkıp geri girmişti, ancak hala liderdi.

Bu herkes için garip görülmüştü. Alain Prost olay hakkında şunları söyledi: “Bunun için bir kural var mı, yok mu? FIA ve Charlie’den bunun hakkında açıklamaya ihtiyacımız var. Bu olmazsa polden başlayan ve liderliğini kaybetmekten korkan ilk virajı kesiverir.”

Hakemlerin böyle şeyleri sonsuza kadar tartışmalarının ve bir sürücüye bazen ceza verip bazen vermemelerinin yerine daha anlık cezaların olması düşünülebilir. Kaçış alanlarının karakteri ile bu başarılabilir.

Daniel Ricciardo da hakemlerin Hamilton’u cezalandırmaması hakkında konuşmuştu: “Bu ilkokul şeyleri. Oraya duvar koyun, bunu yapmazlar! Aslında ben çakıl havuzlarının taraftarıyım çünkü sizi cezalandırırlar. Gömülüp kalmadığınız zaman bile lastiklerinizde taşlar olur ve avantaj kazanabilmenizin hiçbir yolu yoktur.”

Meksika’da ilk virajda çakıl havuzu olabilirdi ve yarış hakemleri Hamilton veya Verstappen ile ilgili kararlar vermek ve tartışmanın içine düşmek zorunda kalmazlardı. Ancak görünüşe göre Pirelli çakıl havuzlarına karşı, lastikleri taşlardan fazlasıyla hasar alıyor ve kış arasında FIA asfalt ve çim kaçış alanlarının çakıl havuzlarına dönüştürülmesi önerilerini reddetti.

Montreal’de tam tersi oldu, mevcut lastik ve demir bariyerlerin yerini Tecpro bariyerleri aldı. FIA pistin geleneksel çakıl havuzlarının asfaltla değiştirilmesini istedi.

Abu Dhabi gibi yerlerde gördüğümüz gibi, Monza’nın Parabolica’sında gördüğümüz gibi bundan daha çirkin bir şey olamaz, öte yandan sürücüler de hatalarından dolayı ceza çekmiyorlar. Bu ceza yaralanma değil elbette, zaman kaybı olmalıydı.

Motor sporlarının önemli adamlarından Stefan Johansson konu hakkında şöyle konuşmuştu: “Pistler artık o kadar steril ki, limitlerin üzerine çıktığınızda kesinlikle hiçbir ceza almıyorsunuz. Bu doğru olan şey olamaz.”

Güvenlik için herkesten daha fazla çalışan Jackie Stewart bile artık işlerin aşırıya gittiğini hissetmişti: “Bence bu çağda, insanların yarış pistinden taşıp her seferinde pozisyon veya zaman kaybı olmadan geri dönmesi tamamen yanlış.”

“Pistlerde devasa kaçış alanları inşa etme yeni kültürü gelişti, ancak bazen sert yüzeyler pistin kendisinden daha fazla tutunmaya sahip olabiliyor. Bu da sürücülerin istedikleri zaman pist dışını kullanabilmelerini sağlıyor.”

“Evet, bunu cezalandırmak için sisteminiz var, ancak yargılama zaman alıyor ve izleyenlere yardımcı olmuyor.”

“Elbette kimse sürücülerin ciddi şekilde yaralanması veya ölmesini görmek istemez, ancak onların düzenli bir şekilde yol dışına çıktığını ve pozisyonunu korumaya devam ettiklerini görmemiz doğru değil. Bence bu çok aşırıya gitti, şu anki haliyle devam edemez, bunu kontrol etmenin başka yolları bulunmalı.”

“Elbette asfalt kaçış alanından dümdüz giderek bir virajı tamamen kesmen aşırı, ancak virajdan dışarı taştığınızda da etkili olmalı: Bununla yüzleşelim, bunu yapmalarının tek sebebi daha hızlı olması, bu onlara zamana mal olsa bunu yapmazlar.”

Montreal’deki değişiklikler eski V10’ların performanslarına daha yeni ulaşmaya başlayan yeni ve daha hızlı araçlar için yapıldığı anlaşılıyor.

İşin sonunda pit düzlüğüne yönelen şikanın çıkışı FIA’nın isteklerine göre yeniden şekillendiriliyor.

Bu noktada kaçış alanı ve hata için hiçbir alan yok, Monako’da da böyle ve burası yarış pilotlarının adanmışlığını ve mücadelesini görebileceğiniz bir noktaydı.

Çünkü hemen peşinde 1999 Kanada GP’sinde Michael Schumacher, Damon Hill ve Jacques Villeneuve’ün çarptığı ‘Şampiyonlar Duvarı’ adını almış bir duvar bekliyordu.

Montreal’deki 39 yıllık yarış geçmişinde kimsenin bunun hakkında şikayet ettiğini duymadık, ancak FIA her zaman en iyisini bilir, değil mi?

6 Yorum

  1. Güzel bir derleme ve analiz.
    Güvenlik adına getirdikleri üzerinde düşünülmemiş, adam gibi çalışılmamış çoğu şey gibi bu da yanlıştı.
    Duruma, vakaya göre bir güvenlik algısı geliştiriyorlar uzun vadeli gerçekçi bakışları ve planları yok bu adamların. İhtiyar moruklar heyetini toplamışlar geleceği kurtarmalarını bekliyoruz, bekliyor dünya.

    Bana göre ve geniş açılı tespitlerime göre bunları salt kendi kafalarından da çıkarmıyorlar konsüllü markalar ve takımlarla arka kapılar, yazışmalar üzerinden derleyip oluşturuyorlar. Hani oyun denilen şeyde bile markamızı kazalı gösterme diyen markalar…

    Konu devasa yani lüzumsuz kaçış alanlarından, alanların döşemelerine kadar geldi. İçimden iyi valla kerb’leri de sökün o zaman la demişimdir.
    Kerb dediğin şey ekseriyetle betondan kalıplanan üzeri ne yapsan da kaygan olabilen boyalı, sıcaklığı dahi farklı tutunma kaybı olan bir malzeme veya uygulama.
    Boya biçiminden tut, yerleşim açılarına kadar limiti belirlemek için orada var. Ve onu kullanıyorsan riskini de almışsın demektir.
    ‘Ben arkayı kaybettim, teker spin’e girdi onu değiştirin’ bir bahane olarak görülmüyor. O görülmüyorsa madem kaçış alanları niçin asfalt…

    Dünyanın en kötü kafası ve uygulama biçimi yıkarak düzeltmeye çalışmaktır. Bizim gibi ülkelerde de bu boldur. Daha iyisini yapacağız hadi tarihi eseri yıkalım bu konu içeriğine uygun örneklik olmasa da iyileştirilebilecekken terk etmekten naiflik olmasa gerek.

    Kum ve bir miktar kırma taş içeren alanlar tehlikelidir. Sert bir zemin oluşturur ve asfalttan farklı olarak zıplamaya, sekmeye sebebiyet verir. Yere yakın araçlarda taklaya sık kökenlik eder. Hadi kumu anladık peki daha irileri yığılan çakıl alanlardan niye vazgeçiliyor bunu anlamlandıramıyorum.
    Hızın daha yüksek şekilde sönümlenebildiği bir ortam bariyerle sonuçlanacak vakalarda daha güvenliğe yönelik değil midir.
    Çakıla kuma gibi saplanırsın oradan kurtulmak zordur ve zararlar oluşabilir. Eh o zararlar oluşabildiği için güvenlidir lastik bariyerler gibi sönümler. F1 gibi açık teker araçlarda diğer tip araçlara göre handikap teker bağlantılarında açıklıklar olduğu için kurtulması çok daha zordur. Çakıla çıkanın yarışı biter.
    Yoksa bu yüzden mi çakıl alanları değiştirdiler…
    İnsanların hata yaparak çakıla çıkarak yarışının sona erdiği zamanlarda da bunu yazıyorduk o adama fırsat vereceksin onu oradan kurtaracaksın geri dönebilecek. Sen beni itin diyen pilotların hareketine karşı kenar elemanlarına dokunmayın sakın demiş bir kurumsun. İşte kastettiğimiz iyileştirme gerekliliği olan o durum yanlıştı.

    Velhasıl çakıl ve farklı malzeme alanlarında çok büyük açıklıklara da gerek yoktu. Tarih boyunca ölen insanların ekseriyetinin ekseriyeti araçların pist üzerinde yüksek hızlarla birbirine çarparak parçalandıkları ve bariyerlere uçarak, kaçarak vurduğu şekilde gerçekleşti. Yani şampiyonlar duvarının varlığını koruduğun gibi olabildiğince pamuktan da yapsan bariyerlerden uzak tutacaksın insanları.
    Bunun yolu ise kaçış alanlarını büyütmek değil 2-3 km alan koyamıyorsun oraya malum artı yazıda belirtildiği gibi insanların risk faktörünü daha rahat omuzlamasını sağlıyorsun biliyor ki pist çizgisinin dışına çıktığımda birşey olmayacak.
    Artı dikkat edilmeyen çok önemli bir konu Massa’nın yaşadığı sorunun bariyerde son bulması örnekliği gibi pilotların kontrolünü kaybettiği yada aracı yönlendiren mekaniklerin kırıldığı durumlarda asfalt ve stabil sert zeminler hızın daha yüksek korunumunu sağlayarak bariyerle sonuçlanmasını sebep oluyor.

    Önce asfalt yaparak sonra da cezalandıramadığın kaçma imkanını sönümlemek için koyduğun plastik vs geçici tümsekler ise kontrolsüzlüğü sağlıyor hatta suspansiyonun kırılmasını dahi getirebilir. Yani bu tecrübe edilmiş uygulamalara göre alternatif olamaz.

    Kısaca birşeyleri geliştirirken daha iyi alternatif çalışmalar ortaya koymalı, etraflıca düşünmeli ve güvenlik diyerek herhangi bir gündelik hayat formu olmayan yarışçılığın formunu bozmamalısın. Çünkü racing her zaman alternatif yöntemleri kendi içinde geliştirir çünkü varlık nedeni bu.
    İnsanlar o imzaları riski göze alarak atıyorlardı almayıp atmayabilirler tamamen tercih konusu. Ve sen tanrı değilsin ölümü yok edemezsin. Kulların tanrıcılık rolü oynaması insanların üzerinde sonucu en azıyla memnuniyetsizliğe, sebep-sonuç ilişkilerinde mantık bükülmelerine yol açar.

  2. Pist dışı yine asfalt olsun eyvallah, ancak dört teker birden çıkan ne amaçla çıkarsa çıksın otomatik olarak 5 saniye cezası alsın. FIA kafasıyla ancak böyle çözüm bulunabilir ki, bunu da bulamıyorlar 😀

    • Onu galaktik zekaya ulaştıklarını sansalarda yapamazlar 🙂 oyun nasıl yapıyor çaat hızını düşürüyor senin bunlar daha yarış içerisinde zaman cezası dahi uygulayamıyorlar. Bunun için insanları pite çekmek de yanlış.
      Bu işi bozup da sonrada etrafından dönülmeye çalışılması yanlış. Eski uygulama iyiyse dönersin olur biter. Gericilik tamamen başka bir konu ama kafa basmıyor.

      • Hala daha derin şeylerin etkisinde kalarak böyle davrandıklarını düşünmek istiyorum. O kadar da aptal olamazlar, değil mi? 😀

        Asfalt alanların illa ki ekstra faydası vardır, 99 silverstone’daki gibi durumlarda çakıl aracı hiç yavaşlatmıyor mesela. 2015 avustralya’daki gibi takla atmasına bile yol açabiliyor. Sorunu çözmek lazım ama bunlara da dikkat edilmeli bence.

        • Otomotiv de herşeyin bir handikapı vardır hiçbirşey mükemmel değildir zaten teknik uygulama alanları böyledir. Hiçbir alaşım mükemmel değildir beraberinde birşeyleri daha getirir. Turbo ve Super den birisi çok mükemmel değildir ikisinin de negatifleri vardır.
          Dediğin örnekler önemli yukarıda dediklerine zıt bir bakış attım. Yani hiçbiri mükemmel değil böyle bir beklenti ise yanlış. Handikaplarını da ortaya koyarak ve totalden neleri götürebileceğini hesap ederek yola çıkacaksın.
          Birşey mevcuda veya diğerine göre tam tamına pozitif değilse kararlılıkla uygulanması başka nedenleri düşündürür ve olumlu sonuç doğuramaz.

YORUM YAP [Yorumunuz bizim için önemli!]