2017 Formula 1 sezonu araçlarının lansmanları başladı ve araçlar teker teker önümüze dökülüyor. Formula 1 belki de ilk kez görünümü de temel alarak kural değişikliğine gitti ve araçların göze hoş görüneceği en başından bu yana vaat edildi.

Williams’ın aracının tasarımını, Sauber’in de fotoğraflarını yayınlaması ile birlikte birkaç sezondur başımıza bela olmuş parmak burunların tüm tırtoluğuyla orada durmaya devam ettiklerini görüyoruz.

Peki Formula 1 buraya nasıl geldi? Bu burunlara ne sebep oldu? Nasıl oldu da bunlara alıştık? bu yazıda bunları inceliyoruz.

Takla atan araçlar

Her şey Mark Webber’in Valensiya’daki havalanmasıyla başladı. Aracın alt kısmına daha fazla hava kanalize edebilmek amacıyla takımlar yıllar içerisinde burunları yükseltmiş ve neredeyse sürücünün göz hizasına getirmişti. Bu da araçların birbirlerine temas etmeleri durumunda burunun arka tekerlek üzerinden yukarıya kalkmasına ve kolayca havalanabilmesine yol açmaya başladı.

Konu güvenlik olunca hemen işe el atan FIA araçların havalanmalarını engellemek için burunların arka teker merkez noktasından aşağıda olması gerektiği sonucuna vardı. Takımların kendi istekleriyle bunu yapmaya niyetleri elbette yoktu, ancak güvenlik amaçlı olarak kurallara bu yönde bir talimat eklenebilirdi.

Basamaklı burunlar

FIA öncelikle şasiyi aşağıya çekti ve öne doğru eğilmesi gerektiğini kurallara ekledi. Böylece 2012’nin basamaklı burunları ortaya çıktı, ve sonrasında bu kötü görüntüden kurtulmak için kolay kırılabilir malzemeden üretilmesi gereken ‘vanity panel’ ile bu basamak görüntüleri kapatıldı.

FIA’nın mühendisleri derhal burun uç noktasının bitmesi gereken konumu taban yükseklik oranına göre belirledi ve uç kısmın bu noktanın altında olması gerektiğini kurallara ekledi.

Patlıcan, kabak, muz, …

Tabi Formula 1’de birincil öncelik performans ve aracın altına yeterince hava göndermekle sorumlu takım mühendisleri ellerine kural kitabını aldılar ve taslaklar çizmeye koyuldular. Yıllar içinde geliştirdikleri yorumlama ve yaratıcılık yetileri FIA’daki iyi niyetli kendi halindeki mühendislerden kat be kat fazla olunca da, karşımıza şöyle şeyler çıktı.

İster patlıcan deyin, ister kabak, bu tasarımlarla birlikte takımların konu performans olduğunda görünüme zerre önem vermediklerini de anlamış olduk.

Dünyaca ünlü bir içecek üreticisi nasıl olur da böylesi bir tasarımla sponsorlar ve taraftarlarının karşısına çıkabilirdi? Akıl alacak şey değil.

Mercedes’in tercihi

Ancak böyle olmak zorunda olmadığını da kısa sürede anladık, çünkü Alman otomotiv devi Mercedes’in W05 aracında böyle burunlardan eser yoktu.

Çok harika görünmediğini düşünebiliriz, ancak diğerleri göz önüne alındığında hiç de kötü bir görüntü değil.

Bu noktada Stuttgart’ın devreye girdiğini düşünebiliriz. Alman üretici Formula 1’e milyonlarca yuro parayı sadece spor olsun diye harcamıyor, tam aksine tüm bulunuşu yol araçlarının reklamı ve marka bilinirliği üzerine kurulu.

Tüm amacı reklam yapmak olan bir şirketin böylesi kötü bir tasarımı gazetelerde çarşaf çarşaf basmak istemeyeceğini tahmin edebiliyoruz. Doğrudan kesin bir açıklama olmasa da, Mercedes’in bu yoldan gitmesini buna bağlayabiliriz.

2017 ve yeni tasarımlar

Sporun izlenme oranlarının düşmesi, giderek daha sert eleştirilere maruz kaldığı üç sezonun ardından takımlar oybirliği ile bir şeyleri değiştirmeye karar verdiler.

Farklı takımlar farklı konseptlerle bir araya geldiler ve sonunda Red Bull’un önerdiği tasarım konsepti kabul edildi. Yeni konseptte ön kanat ok gibi görünecek, sidepod hava girişleri arkaya doğru eğimli olacak ve arka kanat alçalacak, genişleyecek ve yine arkaya eğimli olacaktı.

Yazılı kurallar hayal edildiğinde, şöyle bir aracı görmek mümkündü.

Elbette bu bir sanatçı çizimi ve çizerken kuralları takip etse de, aracı rüzgar tüneline çıkarmayacağı için tasarımlarda performans yerine estetiği tercih etmesi doğal karşılanacaktır.

Peki ön kanat şekli, sidepodlar ve arka kanat sadece ve sadece görsel amaç güdülerek taslaklandırılmışken, kurallara eklenmişken burun üzerinde en ufak bir çalışma yapılmadığını tanıtılan araçlarda görebiliyoruz.

Dün Sauber’in 2017 aracı C36 da ortaya çıktı ve önceki aracında gördüğümüz burun ve parmak çıkıntı yapısı birebir aktarılmış durumda.

Diğer araçlarda farklı tasarımlar olacağını düşünebiliriz, ancak ikide iki gibi bir orantı yakalanmışken diğer araçların güzel burunlara sahip olmasını beklemek saflık olacaktır.

Bu konuda daha önceki tecrübeler göz önüne alındığında 23 Şubat’taki Mercedes lansmanını bekleyip göreceğiz. Gümüş oklar öncekilere benzer iyi bir çözümle ortaya çıkabilir, ancak grid genelinde bir çözüm uygulanmadığını anlamamız için Williams ve Sauber’in tasarımları bize yeterli kanıtı verdi.

Özetle, Formula 1 belki de ilk kez görünümü göz önüne alarak kurallar belirledi, ancak bunda da tamamen başarılı olamadı.

9 Yorum

  1. Beyler harikasınız, gündemde olup kafalarda soru işareti oluşturan ne varsa doyurucu yazı hazırlayıp hızla servis ediyorsunuz.

    Şimdilerde ise benim kafama takılan soru şu. Tabi ki yarışlar başlamadan öğrenemeyeceğiz ama 2017 lastiklerinin performansa ve yarışın sürecine etkisi olacak? Vaad edilen “pilotun lastik aşınmayı çok da dert etmeden zorlayabileceği” idi. Tamam buraya kadar güzel ancak böyle durumda tek pitle yarış bitirmeye çalışacak çok pilot olacak. Üstüne geçişlerin azalacağı endişesini de ekleyin. Nerden baksan ızdırap!
    Bununla ilgili fikri olan var mı?

    • Bunlar biraz belirsiz konular yaşayarak görmüş olacaksınız. Tek pit ile yarış geçileceği konusu tartışılan bir konuydu bunla ilgili birşeyler yapsak mı dediler sonrasını bilmiyorum birşey oldu mu. Tartışılan belirsizlik üreten değişen fren sistemi gibi başka konularda var. Birbirleri ile arasında ki ilişkiler nasıl olacak meçhul. Lastiklerin tam kıvamını da kimse bilmiyor üreticiden daha dayanıklı lastikleri üretmesi istendi sadece. Bu pit ile ilgili şu tip yorumlarda vardı williams gibi az pit ile sürpriz yapıp marka değeri kaybına uğrayanların tolerasyonu için getirildiği vs şeklindeydi. Ancak bu durum herkesi etkiliyor. Final hamurlar ile asfalt testleri yapmadan bu onlar içinde belirsiz konu çünkü malum bu isteği biraz da yumuşak sınıf hamurlarda arka tarafta ki lastik yükü artacağından istemeyi arzuladılar.
      Seyir zevkini bozacak böyle uygulamaların belirsizliği tekraren mevcut başta geçiş konusu.
      Belki herkes sunumlarda hissettiği çakılmayı sezon boyu yaşayacak belki çok büyük belirsizlik olacak bütün dengeler değişecek sallamadan kimsenin bilmesi mümkün değil o yüzden 2009’a benzer deniyor.

    • Pirelli fazla olarak geçen seneki hamurlarla birebir yeni lastiklerden de üretmiş, yedek bekletiyorlarmış. Hatta geçen haberini de yapmıştı xtrabit. Evet ortaya bir şey attılar ve kimse durumun ne olduğunu kestiremiyor ama yedek plan da var. En kötü ihtimalle geçen senekine benzer lastiklerle yarışılır ama artan yol tutuş ve yere basma gücüyle zaten dayanmayan lastiklere ne olur büyük bilinmez.

    • Diğer sitede de benzer şeyler sorulmuş bu yazı kafa-soru ilişkisinin çoğuna cevap vermiş olur.
      Senin soruna gelince teknik olarak birşey katmıyor takımlar bunu burun uç planının yüksekliği düşürüldüğü ve kısıtlandığı için uygulamak zorunda kalıyor. Yani sorunun kaynağı takımlar değil gerçekte her zaman ki gibi dandik FIA çözümlemesi. dick gibi uzantı yapmalarının nedeni o burunun (sağ sol üst boşluk olan kısım) üst nokta planın da eski burun aero planlarına sadakat ve tecrübede olanı yakalama maksatlıdır.
      Görüntü elbet umurlarında olmaz MB’nin de değil. MB’nin çözümü sadece insan algısına yakın duruyor ancak MB’nin çözümünü diğerlerinden beklememek lazım hatırlanırsa ferrari de ördek gibi bir burun yapmıştı sonra vazgeçtiler. Neden beklenmez çünkü o plan sidepod lara kadar ayrı bir aero planı gerektirir o MB’nin çözümlemesi diğerlerinin de o tip burunla gelmesi için kalan kısımları da kopyalaması lazım.
      Ancak FIA biz bunu beğendik hepiniz böyle yapacaksınız diye o ebatları kilitleyebilir o zaman basamağın 30-40 cm arkasına kadar hepsi bir birine benzer.
      Haricen burunun tekil çözümlemesini yapamayız epey zor konu burun altı ve side çözümlere kadar hepsini dahil etmek lazım geliyor (piola gibi birkaç cümle ile yazanların tarifleri o yüzden tatmin etmiyor ya zaten)..
      Getirilen max burun yüksekliği felsefeyi tamamen değiştirmeden yanlıştı hedefledikleri için olumlu görünüyordu yazıda anlatıldığı gibi ama o da yeterli değil gerçekte. Araçlar sadece burun dan taklaya kalkmazlar aracın altına dağınık yüksek basınç alanı girerse asıl yükselişi taban sağlar bir kanat gibi vazife görerek. Bunu eski düşük burunlu zamanlarda da başka serilerde düşük burun seviyeli araçlarda da görülür yeter ki aracın yerle teması kesilmeye görsün. Sabit değil çünkü her zaman ters hava girebiliyor olmuyor.
      http://static.finalimondiali2015.ferrari.com/wp-content/uploads/sites/2/2015/10/09163756/F1-Clienti.jpg
      ya böyle
      http://yorozuya-f1and-etc.cocolog-nifty.com/photos/uncategorized/2009/03/13/z1236787858.jpg
      yada böyle yapsalar hem de güzel görüntü yakalanmış olacaktı ama kafa basmıyor öngörememelerinde hadi neyse denir de düzeltime gitmiyorlar.
      Bu planda ki şey sanırım mevcut güvenlik kafesinin yapısı ile ilgili yapılamaz emin değilim. kokpit burun tarafının yüksek eğimde olması gerekir güzel bir birleşim için.

      “Peki ön kanat şekli, sidepodlar ve arka kanat sadece ve sadece görsel amaç güdülerek taslaklandırılmışken, kurallara eklenmişken burun üzerinde en ufak bir çalışma yapılmadığını…”
      mesela bu kısma katılamam. Hedefleri arasında görsellik felan yok sadece ortaya çıkan şey göze hitap ediyor o kadar. 2009 değişikliklerinde arka kanatın aşırı değişmesi insanların alışkın olduğu görselliği çok bozdu soğudu koptu insanlar. Şuanda da ön kanadın dışında arka kanat gerçekten yine kötü görünüyor bu kadar yatış açısı güzel bir uygulama değil. Bana göre şuan insanların dikkatini çok fazla çekmiyor en azından ben hoşlaşmadım ama pist üzerinde ardıl yarışırken daha fazla gözlerine batacak.
      Racing dünyada her zaman en etkili görsellikte ki kanatlar F40’ın ki gibi düz sert hatlı ve GT lerde ki gibi yüksek düz planyalı ve dikmeli kanatlardır. Arkaya oyuncak uçak kanadı gibi birşey ekleyip çıktılar işin içinden.

    • Bu kötü burunlarda, S kanal varsa daha fazla verim alınıyor.Ayrica on taraftan havayi daha fazla alip,aracin altina tasiyip,difuzore iletiyor.Bu sekilde difuzoru daha etkin kullanabiliyorsun.Bu sekilde arka tarafta daha fazla downforce yakalaniyor.Akabinde viraj cikisinda aracndaha fazlan piste oturmasini saglar.Mercedes tarzi burunlarda ise bu daha az.Mercedes araci difuzoru fzla kullanmiyor.Aracin yan tarafina ve arkasina aktario genelde ondeki ruzgari.Aslinda suan dersdeyim daha detayli yazabilirim ama bunla alaksli bska konuda detayli konusabilir ya d yazi yazabilirim

YORUM YAP [Yorumunuz bizim için önemli!]