Scooter’dan Hayabusa’ya başlangıç motosikleti dosyası: Bölüm 3

0

Scooter’dan Hayabusa’ya başlangıç motosikleti dosyamızın üçüncü bölümünde vitesli motosikletlerden bahsedeceğiz. İlk iki bölümü kaçırdıysanız buraya tıklayıp önceki bölümleri okumanızı tavsiye ederiz.

İlk bölümde motosikletler hakkında temel bilgiler vermiş ve trafikteki konumları, kullanımdaki kolaylıklarından, zorluklarından bahsetmiştik ve scooter ve vitesli olmak üzere tercih edebileceğiniz iki motosiklet türü olduğunu söylemiştik. İkinci bölümde scooter tipi motosikletlerin detaylarına inmiş, dikkat edilecek noktaları göstermiş ve bazı öneriler vermiştik.

Bu üçüncü bölümde vitesli motosikletlerin detaylarına (inlerine?) gireceğiz. Scooter’lardan farklılıklarını gösterip hangi konuda avantajlı oldukları ve seçerken neye dikkat etmemiz gerektiğinden bahsedeceğiz.

KTM-Duke-200

İşte vitesli motosiklet böyle bir şey. Gördüğünüz üzere motor kısmıönde üstlere doğru yer alıyor ve benzin deposu da motorun hemen üzerinde. Scooter’lar gibi ayak koyma alanları yok, ata biner gibi biniyoruz ve ayaklarımızı iki yandaki ‘peg’ denilen minik ayaklıklara yerleştiriyoruz. Bu arada yukarıdaki fotoğrafta görünen makina KTM’in Duke 200 modeli olup başlangıç için tercih edebileceğiniz en pahalı alettir. Çok şekildir ama kendisi ve parçası bir miktar pahalıdır. O yüzden başlangıç değil de, geçiş motosikleti olarak kullanmanız daha mantıklı.

ohm_common_parts_03

Vitesli motosikletlerin gidon kumandalarına bir göz gezdirelim. Sağ taraf gaz kolu ve ön fren olmak üzere Scooter’lar ile aynı. Ancak işler sol tarafta karışıyor. Sol el maneti (o çekilen zımbırtının adı bu) Scooter’lardaki arka fren yerine debriyajı kontrol ediyor.

maxresdefault

Peki vites kolu nerede? Arka fren nereye gitti? Bu soruların cevabı ayaklarınızda. Yukarıdaki fotoğrafta bir motosikletin vites değiştirme kolunu görüyorsunuz. En solda yarım çıkmış tırtıklı aluminyum parça ayaklık. Sol ayağınızı onun üzerine yerleştiriyorsunuz ve ortada kalan lastik kaplı kolu yukarı çekerek veya aşağı iterek vitesleri değiştiriyorsunuz.

Peki sadece yukarı ve aşağı itebildiğiniz bir kolla vitesleri nasıl değiştireceksiniz? Motosikletlerin vitesleri Formula 1 araçlarındakilere benzer ve sıralı şekilde geçirilir. Yani 1’den doğrudan 3’e atamazsınız. Önce ikiye geçirmelisiniz.

Bunu da şöyle yapıyorsunuz; sıralama 1–2-3-4-5-6 şeklinde. Yukarı çekerek vites büyütüp, aşağı basarak da küçültüyoruz. 1’den sonra iki tane tire’yi yanlışlıkla koymadım. Arada boş (N) var ama vites gibi kendine has bir yeri yok. Motosikletimizi çalıştırdığımızda boşta olduğunu varsayalım. Bu durumda -debriyajı çekerek- aşağı doğru basarak 1. vitese takıyor ve tıpkı manuel vitesli otomobillerde olduğu gibi debriyajı hafifçe salıp gaz vererek kalkıyoruz. 2’ye atmak içinse yine debriyajı çekip kolu yukarı doğru çekiyoruz. 1’den 2’ye geçiş biraz kemikli olacaktır ve kıtırt diye bir his bırakabilir, unutmayın arada boş vitesi atlıyorsunuz, ondan oluyor. Boş vitese almak biraz çetrefilli. Aşağı basa basa birinci vitesi bulduktan sonra vites kolunu yarım kaldırıp bıraktığımızda boşa düşmesi gerekiyor. Aynı şekilde 2’deyken hafif aşağı ittiğinizde de bu olur. Bu her motosiklette değişen bir hisle olur ve boşa geçtiğinden emin olmadan debriyajı birden bırakmamak önemlidir. UYARI: Burada motosiklet kullanmayı öğretmeye çalışmıyor, motosiklete başlarken tercih edeceğiniz tipe karar verebilmeniz için pratik ve teknik bilgiler vermeye ve size yardımcı olmaya çalışıyoruz. Kullanmayı sürücü kurslarından veya eğitim merkezlerinden öğrenin.

644430

Arka fren ise sağ ayağınızın altında yer alıyor ve yukarıdaki parçaya benziyor. Arka freni kullanmak içinse sadece aşağı doğru itmeniz yetiyor.

Scooter’lardan bahsederken ağırlık merkezlerinin olması gerekenin tam aksine arkada ve aşağıda olduğundan bahsetmiştik. Vitesli motosikletler doğal olarak istenen dengeye çok yakınlar. Motor bloğu ve vites kutusu önde olduğu için tutunması kritik önemdeki ön tekerlek yere basabiliyor ve yine motor bloğu scooter’lara göre nispeten yukarıda olduğu için de viraj dönüşlerinde daha stabil olmayı başarıyor. Ağırlığın yukarıda olmasının tek dezavantajı yavaşlayınca ortaya çıkıyor, sürünme hızlarında motosikleti dengede tutmakta zorlanabilir veya daha üzerine bile binmeden devirebilirsiniz. Ancak bunlar da zamanla alışacağınız şeyler.

Vitesli motosikletlerin avantajlarından bahsetmeye devam edecek olursak, scooter’lardaki enerji kaybı yaratan kayış yerine zincirli aktarma kullanıyor olmalarından ve nispeten daha az şasi ve karenaj (şekilli plastik parçalar ve rüzgar korumaları) barındırdıkları için benzer güçtekiler karşılaştırıldığında daha hafiftirler ve aktarma kaybı az olduğunu da düşünürsek daha az yakıt tüketirler.

En güzel yönleri ise doğru bir şekilde frenlemeye izin veriyor olmaları. Ağırlığın önde olması sayesinde asıl duruşu sağlayacak ön freni çok iyi kullanabiliyorsunuz. Arka freni ise sadece dengeyi sağlamak için çok daha az basınçla kullanmanız yeterli. Tabi dik bir yokuşta yukarı doğru duruyorsanız ön fren yeterli gelmeyecek ve motosiklet kayabilecektir. Bu durumlarda arka frene de yük aktarmak gerekir.

ftge1y

Elbette vitesleri sizin değiştirmeniz demek eğlence demek, vites düşürüp birden hızlanabilmek demek, devir ve sesin tamamen sizin kontrolünde olması demek. Debriyajı çekip ara gaz verebilir veya kesiciye vurdurabilir (bunu tavsiye etmiyoruz), vitesi geçirince debriyajı şlaksss diye bırakarak teker yapabilir veya istediğiniz devirlerde sürebilirsiniz. İki eliniz ve iki ayağınız olmak üzere tüm uzuvlarınız çalıştığı için kendinizi alete daha hakim hissedersiniz.

Ancak başlangıç motosikletinden bahsediyoruz ve bazı durumlarda bu özellikler vitesli motosikletlerin sizi zor durumda bırakabilmesine yol açabilir. Işıktan kalkarken, olası vites karıştırmasında veya debriyaj ayarsızlığında stop ettirebilir ve yolun ortasında kalabilirsiniz. Arka fren sağ ayağınızda olduğu için sürekli ayaklıkta kalması ve motosikleti sadece sol ayağınızla tutmanız gerekebilir. İstanbul gibi çok yoğun trafiği olan illerde duran trafiğin içinde sıkışıp defalarca dur-kalk yaparken debriyajdan elinizi bırakmamak zorunda kalabilir ve el ağrısıyla eve girebilirsiniz. Başlangıç motosikleti olarak daha çok scooter tipi önermemizin sebebi de bunlar. Makinaya hükmetmeye çalışırken asıl dikkatinizi vermeniz gereken yola yeterince odaklanamayabilirsiniz ve bu kazalara yol açabilir. Trafik akışını ve motosikletin yerini çözdükten sonra vitesli motosiklete geçiş yapabilirsiniz.

zincirmain219440121861152.JPG_1036099_buyuk

Unutmadan, vitesli motosikletler genellikle zincir aktarmalı olur demiştik, o zincirin sürekli yağlanması gerektiğini de hatırlatalım. Bu yağlama aralıkları yağmurda veya çamurlu-tozlu yollarda sürdükten sonraki her seferinde, normal asfalt kullanımında ise en geç 500 km’de birdir. Elimi pisletemem, sprey yağa elimi süremem diyorsanız sizi scooter’a doğru alalım.

Yok ben bunların hepsini yaparım, elim alet de tutar ve vitesleriyle birlikte motosiklete hakim olmaya can atıyorum, çabuk öğrenirim ve eli ayağı birbirine dolaşan birisi değilimdir diyorsanız, şenlik daha yeni başlıyor.

Scooter’lardaki kısıtlı seçeneklerin aksine motosikletlerde çok fazla alt tür bulunuyor. Bunlar standart çıplak motosikletler, bol karenajlı süslü püslü yarış motosikletleri, araziye çıkmaya daha uygun olan cross motosikletler ve geziler için tasarlanan, şekilli mi şekilli olan cruiser (Harley-Davidson’lara benzer) motosikletler.

Untitled-2

Yukarıdaki motosikletlerden birisine sahip olup tek teker yapıp gazlamayı ne kadar çok isteriz, değil mi? Değil. Gördüğünüz model Honda CBR 125R. Yani 125 cc’lik motor bloğu var ve öyle guv guv sesler çıkarıp kolayca tek teker yapabileceğiniz bir makina değil. Ancak hafifliği, kolay kullanılabilirliği ve kararında gücü ile şekil de olsun ağbi diyeceklerin en iyi tercihlerinden birisi olabilir. İkinci eli ve yedek parçası da boldur ve ucuz ucuz edinip düşünce ucuz ucuz onarabilirsiniz. Bunun bir de Yamaha YZF-R125 adlı bir rakibi vardır ki, çok daha şekil görünmesine rağmen kullanımının yeni başlayana göre zor olmasıyla bilinir. Ona da bakın ancak çok meyletmeyin deriz. Honda iyidir.

2014-Yamaha-YBR125-TR-Red-Spirit-Studio-002

Karşınızda cüzdanınızın dostu ve mantıklının yoldaşı olan motosiklet… Honda CBF 150 ile birlikte moto kuryelerin iki tercihinden birisi ve satın alma, dayanıklılık, parça fiyatları ve yakıt tüketimi olarak en iyi motosiklet konumundalar. Bu özellik comboları onları başlamak için de en uygun motosiklet yapıyor. Çok kısa süre bineceksiniz ve bu süreçte şekline bakmayın derim. İkinci elini 3000 lira veya az üzerilerine bulabileceğiniz ve neredeyse hiç yakıt tüketmeyen bu motosikletler ilk göz ağrınız olmaya ve sizi üzmemeye hazırlar.

27170496296830021894

Son dönemde ortaya çıkan bu Harley-Davidson olmak isteyen motosikletler cruiser olarak adlandırılıyor ve aslında şekli değiştirilmiş Çin malı herhangi bir motosiklettir. Bakımlarını kısa aralıklarla yaptığınız sürece çok fazla sorun çıkarmazlar, çıkardıklarında da ucuza çözebilirsiniz.

2014-Yamaha-WR125R-EU-Yamaha-Black-Studio-002

Üzerinde çok durmasak da bir de cross tabir edilen arazi motorları var. Başlamak için çok tavsiye etmiyoruz, çünkü asfalt kullanımı için tasarlanmış değiller ve kullanması nispeten zor makinalar. Başta dedik, üzerinde çok fazla duramayabilirsiniz!

Çin malı modelleri önermek istemiyoruz. Çünkü bu ucuz motosikletler o kadar adi malzeme ve işçilik ile üretilmişlerdir ki, sizi olmadık bir sebeple yolda bırakmadıkları veya kaza yaptırtmadıkları zamanlarda bile motosiklet sürmenin zevkine varmanızı engelleyecek kadar kötü yürüyen aksam kalitesine sahiptirler. Çin malı motosikletlerde genellikle vites geçişlerinde sorunlar yaşarsınız ve kumandalar arzu edilen kalitenin çok uzağındadır. Motosiklet sürme keyfine tam olarak varmak istiyorsanız Japon ve Avrupalı markalardan tercih yapmanızı öneririz.

Başlangıç motosikleti alırken ve aldıktan sonra önem vermemiz gereken en önemli hususlardan birisi lastikler. Motosiklet üreticileri genellikle Avrupa pazarı için üretim yapıyorlar ve ülkemize de Avrupa için üretilmiş motosikletler ithal ediliyor. Ancak ülkemizin yolları Avrupa’dakilere göre çok daha ilkel ve bozuk oldukları için ecnebi diyarlarında iyi yol tutan orta sınıf lastikler ülkemiz şartlarına gelince kösele ayakkabı ile buz dansı dalında altın madalyaya oynayabiliyor. Motosiklet kullanmaya yeni başlamış ve daha yeni alışıyorken, düşmeye çok meyilliyken yaptığınız hata sonucu değil de kötü lastikler yüzünden düşmek istemezsiniz. Satın alacağınız başlangıç motosikletinize uygun kaliteli yumuşak hamur lastikler toplamda en fazla 500 TL civarındadır ve sizi çok daha pahalı parça ve hastane masraflarından kurtaracaktır. Bu yüzden motosiklet bütçenize lastik masrafını da ekleyin ve iki teker maceranıza iyi lastikle başlayın. Kimse düğününde kayıp düşmek istemez, değil mi?

Başlangıç motosikleti olarak vitesli motosiklet tipini anlattığımız bu bölümün de sonuna geldik. Bir sonraki yazıda ilk motosikleti ile kabul edilebilir bir yol katetmiş ve bir sonraki motosikletine geçiş yapmak isteyenler için önerilerimizden bahsedeceğiz.

Son olarak, Altın Elbiseli Adam Barkın Bayoğlu’nun başlangıç motosikleti seçimi için hazırladığı videoya da bir göz atmanızı tavsiye ederiz.

  • 1. Bölüm: Giriş
  • 2. Bölüm: Scooter’lar
  • 3. Bölüm: Vitesli motosikletler (buradasınız)
  • 4. Bölüm: İkinci motosiklet

YORUM YAP [ Yorumunuz bizim için önemli! ]